Geschiedenis oefenen op de bovenbouw van het voortgezet onderwijs

Wat leer je bij geschiedenis op de bovenbouw van het voortgezet onderwijs?

• Verlichting en revoluties

  Tijdvakken (vo)
  • De Verlichting — Ik weet welke ideeën Verlichtingsdenkers verspreidden.
  • De Franse Revolutie — Ik ken oorzaken en gevolgen van de Franse Revolutie van 1789.
  • Gevolgen van de industriële revolutie — Ik ken sociale gevolgen van de industrialisatie voor arbeiders.

• Wereldoorlogen en Koude Oorlog

  Tijdvakken (vo)
  • De Eerste Wereldoorlog — Ik ken kenmerken en gevolgen van de Eerste Wereldoorlog.
  • Bezetting en Holocaust — Ik weet wat er in Nederland gebeurde tijdens de bezetting, inclusief de Holocaust.
  • De Koude Oorlog — Ik weet wat de Koude Oorlog was en hoe die eindigde.

• Van Republiek naar Koninkrijk

  Tijdvakken (vo)
  • De Bataafse tijd — Ik kan de Bataafse tijd plaatsen tussen de Republiek en het Koninkrijk.
  • Nederland onder Napoleon — Ik weet hoe Nederland steeds meer onder Franse invloed kwam.
  • Het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden — Ik kan uitleggen hoe het Koninkrijk der Nederlanden ontstond na Napoleon.

• Duitsland 1871-1918: eenwording en oorlog

  Tijdvakken (vo)
  • De Duitse eenwording — Ik weet hoe uit losse Duitse staten één Duits Keizerrijk ontstond.
  • Bondgenootschappen vóór de oorlog — Ik weet dat Europese landen vóór de Eerste Wereldoorlog bondgenootschappen sloten.
  • Duitsland in de Eerste Wereldoorlog — Ik weet welke rol Duitsland speelde in de Eerste Wereldoorlog en hoe die oorlog voor Duitsland afliep.

• Duitsland 1918-1945: van Weimar naar oorlog

  Tijdvakken (vo)
  • De Weimarrepubliek — Ik weet wat de Weimarrepubliek was en met welke problemen ze te maken kreeg.
  • Economische crisis en onvrede — Ik kan uitleggen hoe economische crisis bijdroeg aan onvrede in Duitsland.
  • De machtsovername van de nationaalsocialisten — Ik weet hoe Hitler en de nationaalsocialisten aan de macht kwamen.

• De Koude Oorlog in Europa

  Tijdvakken (vo)
  • Blokvorming na 1945 — Ik kan uitleggen hoe Europa na 1945 verdeeld raakte in twee blokken.
  • Berlijn als symbool van de verdeeldheid — Ik weet waarom de stad Berlijn een symbool werd van de Koude Oorlog.
  • Van spanning naar ontspanning — Ik weet dat de spanning tijdens de Koude Oorlog niet steeds even hoog was.

• Dekolonisatie van Nederlands-Indië

  Tijdvakken (vo)
  • Japanse bezetting van Indië — Ik weet dat Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog door Japan bezet werd.
  • De onafhankelijkheidsverklaring — Ik weet wanneer en door wie de Indonesische onafhankelijkheid werd uitgeroepen.
  • Strijd en soevereiniteitsoverdracht — Ik weet dat er na de onafhankelijkheidsverklaring nog een periode van strijd en onderhandeling volgde.

• Geschiedenis en heden

  Historisch redeneren (vo)
  • Meerdere perspectieven op één gebeurtenis — Ik kan uitleggen dat mensen een gebeurtenis verschillend kunnen ervaren en beoordelen.
  • Hoe het verleden zichtbaar blijft — Ik weet hoe musea, monumenten en herdenkingen het verleden vormgeven.
  • Lange lijnen door de geschiedenis — Ik kan een lange lijn van verandering of continuïteit door de geschiedenis benoemen.

• Historisch redeneren: contextualiseren en causaliteit

  Historisch redeneren (vo)
  • Contextualiseren op examenniveau — Ik kan een gebeurtenis plaatsen in de omstandigheden van die tijd, zonder de maatstaven van nu te gebruiken.
  • Multicausaliteit — Ik weet dat historische gebeurtenissen meestal meerdere oorzaken tegelijk hebben.
  • Causaliteit toepassen op een voorbeeld — Ik kan meerdere oorzaken van een historische gebeurtenis benoemen en wegen.

• Examenvaardigheden: bronvragen beantwoorden

  Historisch redeneren (vo)
  • De opbouw van een bronvraag — Ik weet welke onderdelen een goed antwoord op een bronvraag bevat.
  • Nut en betrouwbaarheid van een bron — Ik kan beoordelen of een bron nuttig en betrouwbaar is voor een bepaalde onderzoeksvraag.
  • Standplaatsgebondenheid gebruiken in je antwoord — Ik kan standplaatsgebondenheid gebruiken om een bron te verklaren in een examenantwoord.

• Lange lijnen door de tijdvakken

  Werken met een historisch thema
  • Continuïteit en verandering — Ik kan uitleggen waarom bij een historisch thema zowel verandering als continuïteit onderzocht wordt.
  • Oorzaken wegen — Ik kan uitleggen waarom historici onderscheid maken tussen soorten oorzaken.

• Hoe de rechtsstaat ontstond

  Geschiedenis van de rechtsstaat en democratie
  • Scheiding der machten — Ik ken de drie staatsmachten en weet welke taak elk van hen heeft.
  • De weg naar algemeen kiesrecht — Ik kan uitleggen waarom het kiesrecht in stappen werd uitgebreid en niet in één keer.
  • Waarom grondrechten vastliggen — Ik kan uitleggen waarom grondrechten moeilijker te wijzigen zijn dan gewone wetten.

Zes opgaven uit geschiedenis op de bovenbouw van het voortgezet onderwijs

Dit zijn opgaven uit de leerlijn zelf; in de app staan er nog 141. Probeer hem eerst, klap dan het antwoord open.

1. Wat benadrukten Verlichtingsdenkers?

   • Rede, wetenschap en mensenrechten
   • Alleen geloof
   • Alleen de macht van de koning
   • Alleen oorlog
   Antwoord

   Rede, wetenschap en mensenrechten — Verlichtingsdenkers zetten rede en wetenschap tegenover ongelimiteerde macht van vorst en kerk.

2. Wat kenmerkte de strijd in de Eerste Wereldoorlog in West-Europa?

   • Loopgravenoorlog
   • Zeeslagen alleen
   • Luchtaanvallen alleen
   • Er werd niet gevochten
   Antwoord

   Loopgravenoorlog — Legers gingen jarenlang vast in loopgraven, met enorme aantallen slachtoffers.

3. Wat veranderde er bestuurlijk met de komst van de Bataafse Republiek?

   • Het gewestelijke bestuur maakte plaats voor een bestuur op basis van volkssoevereiniteit en gelijkheid voor de wet
   • Nederland kreeg voor het eerst een koning
   • Elk gewest kreeg juist meer eigen macht dan voorheen
   Antwoord

   Het gewestelijke bestuur maakte plaats voor een bestuur op basis van volkssoevereiniteit en gelijkheid voor de wet — De Bataafse Republiek verving het oude systeem van zelfstandige gewesten door een centraler bestuur, geïnspireerd op idealen uit de Franse Revolutie.

4. Onder leiding van welke Duitse staat kwam de Duitse eenwording tot stand?

   • Pruisen
   • Beieren
   • Oostenrijk
   Antwoord

   Pruisen — Pruisen was de drijvende kracht achter de Duitse eenwording in 1871.

5. Wat is de Weimarrepubliek?

   • De Duitse republiek die na de Eerste Wereldoorlog ontstond
   • Een deelstaat van Oostenrijk
   • Een ander woord voor het Duitse Keizerrijk
   Antwoord

   De Duitse republiek die na de Eerste Wereldoorlog ontstond — Na de val van het keizerrijk kreeg Duitsland een nieuw, democratisch bestuur: de Weimarrepubliek, genoemd naar de stad waar de grondwet werd opgesteld.

6. Hoe verdeelde Europa zich na 1945?

   • In een westers en een oostelijk blok
   • In precies vier gelijke delen
   • Er kwam juist één verenigd Europa zonder verdeeldheid
   Antwoord

   In een westers en een oostelijk blok — Europa raakte na de oorlog verdeeld tussen een westers blok en een oostelijk blok, elk onder invloed van een grootmacht.

Hoe oefen je dit in Schoolschrift?

1. Volg de lessen per leerdoel

   Elk hoofdstuk bestaat uit zes lessen: één per leerdoel, twee gemengde lessen en een hoofdstuktoets. Voor elk nieuw leerdoel legt de coach eerst uit wat je gaat leren en doet één opgave helemaal voor.

2. Haal de hoofdstuktoets

   Het volgende hoofdstuk gaat open zodra de hoofdstuktoets met minstens 80% gehaald is; wie de stof al kent, kan met één toets vooruitspringen.

3. Blijf herhalen

   Herhaling loopt per leerdoel en blijft binnen dit vak en binnen stof die al langs is gekomen.

Begin met geschiedenis

Geschiedenis in andere leerjaren