Biologie oefenen op het vmbo

Wat leer je bij biologie op het vmbo?

• Homeostase en hormonen

  Zelfregulatie
  • Homeostase: een stabiel inwendig milieu — Ik kan uitleggen wat homeostase is en hoe negatieve terugkoppeling werkt.
  • Het hormoonstelsel — Ik kan uitleggen hoe hormonen via het bloed doelwitorganen aansturen.
  • Regulatie van de bloedsuikerspiegel — Ik kan uitleggen hoe insuline en glucagon de bloedsuikerspiegel regelen.

• Uitscheiding en nieren

  Zelfregulatie
  • Het begrip uitscheiding uitleggen — Ik kan uitleggen wat uitscheiding is en welke organen hierbij betrokken zijn.
  • De werking van de nier beschrijven — Ik kan uitleggen dat nieren bloed filteren en afvalstoffen als urine afvoeren.
  • De waterbalans van het lichaam beschrijven — Ik kan uitleggen hoe het lichaam de hoeveelheid water in balans houdt.

• Huid en temperatuurregeling

  Zelfregulatie
  • De functies van de huid benoemen — Ik kan de belangrijkste functies van de huid benoemen: bescherming, temperatuurregeling, gevoel.
  • Zweten en rillen als temperatuurregeling uitleggen — Ik kan uitleggen hoe zweten en rillen de lichaamstemperatuur helpen regelen.
  • Temperatuurregeling als homeostase herkennen — Ik kan uitleggen dat het lichaam de temperatuur binnen een smalle grens rond 37°C houdt.

• Zintuigen

  Zelfregulatie
  • De vijf zintuigen en hun waarnemingsorganen benoemen — Ik kan de vijf zintuigen benoemen en het orgaan dat erbij hoort.
  • Het begrip prikkel en zintuigcel uitleggen — Ik kan uitleggen dat zintuigcellen prikkels omzetten in zenuwsignalen.
  • De bouw van oog en oor in hoofdlijnen beschrijven — Ik kan de belangrijkste onderdelen van oog en oor benoemen en hun functie geven.

• Van cel tot organisme

  Zelforganisatie
  • Van cel tot organisme — Ik kan de organisatieniveaus van cel tot organisme in de juiste volgorde zetten.
  • Celdeling: mitose — Ik kan de fasen van mitose op volgorde zetten en uitleggen waarvoor mitose dient.
  • Enzymen versnellen reacties — Ik kan uitleggen wat een enzym doet en waarom het specifiek is voor één stof.

• Transport in planten

  Zelforganisatie
  • Xyleem en floëem onderscheiden — Ik kan het verschil tussen xyleem en floëem benoemen: wat ze vervoeren en in welke richting.
  • Verdamping als motor van watertransport uitleggen — Ik kan uitleggen dat verdamping via huidmondjes water omhoog trekt door de plant.
  • De waterbalans van een plant beoordelen — Ik kan uitleggen wat er gebeurt als een plant meer water verliest dan opneemt.

• Gedrag en duurzaamheid

  Interactie
  • Aangeboren en aangeleerd gedrag — Ik kan het verschil uitleggen tussen aangeboren en aangeleerd gedrag.
  • Draagkracht van een ecosysteem — Ik kan uitleggen wat de draagkracht van een ecosysteem begrenst.
  • Biodiversiteit — Ik kan uitleggen wat biodiversiteit is en waarom het een ecosysteem stabieler maakt.

• Populaties en voedselrelaties

  Interactie
  • Het begrip populatie toepassen — Ik kan uitleggen wat een populatie is en een populatie herkennen in een voorbeeld.
  • De relatie tussen roofdier en prooi beschrijven — Ik kan uitleggen hoe de aantallen van roofdier en prooi elkaar beïnvloeden.
  • Vormen van samenleven tussen soorten onderscheiden — Ik kan mutualisme (voordeel voor beide) en parasitisme (voordeel voor één, nadeel voor de ander) herkennen.

• Voortplanting

  Reproductie
  • Geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting — Ik kan het verschil uitleggen tussen geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting.
  • Bevruchting — Ik kan uitleggen wat er gebeurt bij bevruchting.
  • De voortplantingsorganen — Ik weet waar zaadcellen en eicellen gemaakt worden en waar bevruchting plaatsvindt.

• Bloembiologie en bestuiving

  Reproductie
  • Bestuiving als overdracht van stuifmeel uitleggen — Ik kan uitleggen wat bestuiving is en het verschil tussen zelf- en kruisbestuiving benoemen.
  • De rol van insecten en wind bij bestuiving beschrijven — Ik kan uitleggen hoe insecten en wind stuifmeel verspreiden.
  • Vrucht- en zaadvorming na bevruchting beschrijven — Ik kan uitleggen dat na bevruchting het vruchtbeginsel uitgroeit tot een vrucht met zaden.

Zes opgaven uit biologie op het vmbo

Dit zijn opgaven uit de leerlijn zelf; in de app staan er nog 214. Probeer hem eerst, klap dan het antwoord open.

1. Wat is homeostase?

   • Het constant houden van het inwendig milieu van het lichaam
   • Het groeien van een organisme
   • Het afbreken van voedsel
   • Het maken van nieuwe cellen
   Antwoord

   Het constant houden van het inwendig milieu van het lichaam — Cellen functioneren alleen goed binnen een smalle bandbreedte van temperatuur, pH en concentraties. Homeostase houdt die waarden stabiel.

2. Wat is uitscheiding?

   • Het afvoeren van afvalstoffen die het lichaam zelf maakt
   • Het eten van voedsel
   • Het opnemen van zuurstof
   • Het maken van nieuwe cellen
   Antwoord

   Het afvoeren van afvalstoffen die het lichaam zelf maakt — Uitscheiding voert stoffen af die het lichaam zelf produceert als afval, zoals ureum uit de eiwitstofwisseling.

3. Welke functie heeft de huid NIET?

   • Bescherming tegen ziekteverwekkers
   • Voedsel verteren
   • Temperatuur voelen
   • Aanraking voelen
   Antwoord

   Voedsel verteren — Vertering gebeurt in het spijsverteringskanaal, niet in de huid. De huid beschermt en voelt juist wel.

4. Met welk zintuig neem je geluidsgolven waar?

   • Zicht
   • Gehoor
   • Reuk
   • Smaak
   Antwoord

   Gehoor — Het oor vangt geluidsgolven op en zet ze om in zenuwsignalen: dat is het zintuig gehoor.

5. Wat is een weefsel?

   • Een groep gelijksoortige cellen met dezelfde functie
   • Een los stukje huid
   • Een ander woord voor orgaan
   • Een enkele cel
   Antwoord

   Een groep gelijksoortige cellen met dezelfde functie — Spierweefsel bestaat bijvoorbeeld uit spiercellen die samen kunnen samentrekken.

6. Wat vervoert het xyleem?

   • Water en mineralen, van wortel naar blad
   • Glucose, van blad naar wortel
   • Zuurstof alleen
   • Stuifmeel
   Antwoord

   Water en mineralen, van wortel naar blad — Xyleemvaten lopen van de wortel naar boven en vervoeren water met opgeloste mineralen naar de bladeren.

Hoe oefen je dit in Schoolschrift?

1. Volg de lessen per leerdoel

   Elk hoofdstuk bestaat uit zes lessen: één per leerdoel, twee gemengde lessen en een hoofdstuktoets. Voor elk nieuw leerdoel legt de coach eerst uit wat je gaat leren en doet één opgave helemaal voor.

2. Haal de hoofdstuktoets

   Het volgende hoofdstuk gaat open zodra de hoofdstuktoets met minstens 80% gehaald is; wie de stof al kent, kan met één toets vooruitspringen.

3. Blijf herhalen

   Herhaling loopt per leerdoel en blijft binnen dit vak en binnen stof die al langs is gekomen.

Begin met biologie

Biologie in andere leerjaren