Scheikunde oefenen op de havo

Wat leer je bij scheikunde op de havo?

• Zouten en ionen

  Stoffen en materialen
  • Ionen vormen — Ik kan uitleggen hoe een ion ontstaat uit een atoom.
  • Zoutformules opstellen — Ik kan een zoutformule opstellen uit de ionladingen.
  • Zouten oplossen in water — Ik kan uitleggen wat er met de ionen van een zout gebeurt als het oplost.

• Zuur-base rekenen: de pH-schaal

  Stoffen en materialen
  • De pH-schaal begrijpen — Ik kan de pH-schaal gebruiken om zuurgraad te vergelijken.
  • Rekenen met factor 10 op de pH-schaal — Ik kan berekenen hoeveel keer de H+-concentratie verandert bij een gegeven pH-verschil.
  • Indicatoren en de pH bepalen — Ik kan met een indicator een schatting van de pH maken.

• Organische chemie: alkanen en alkenen

  Stoffen en materialen
  • De homologe reeks van alkanen — Ik kan de eerste alkanen benoemen en hun molecuulformule opschrijven.
  • Alkenen: koolwaterstoffen met een dubbele binding — Ik kan alkenen herkennen aan hun dubbele binding en formule.
  • Verzadigd of onverzadigd testen — Ik kan met een reactie testen of een koolwaterstof verzadigd of onverzadigd is.

• Reactievergelijkingen kloppend maken

  Chemische processen
  • Reactievergelijkingen kloppend maken — Ik kan een reactievergelijking kloppend maken.
  • Een woordvergelijking omzetten in symbolen — Ik kan een woordvergelijking omzetten in een symboolvergelijking.
  • Systematisch coëfficiënten vinden — Ik kan bij een lastigere reactievergelijking de coëfficiënten systematisch vinden.

• Mol en molaire massa

  Chemische processen
  • Wat is een mol? — Ik kan uitleggen wat het begrip mol betekent.
  • Molaire massa berekenen — Ik kan rekenen met m = n × M.
  • Van mol naar aantal deeltjes — Ik kan het aantal deeltjes berekenen uit een aantal mol.

• Rekenen aan reacties

  Chemische processen
  • Rekenen met massa en verhoudingen — Ik kan rekenen met molverhoudingen in een reactie.
  • Massa berekenen via mol — Ik kan de massa van een reactieproduct berekenen via de molverhouding.
  • Rendement van een reactie — Ik kan het rendement van een reactie berekenen.

• Concentratie en molariteit

  Chemische processen
  • Wat is molariteit? — Ik kan uitleggen wat molariteit (mol/L) betekent.
  • Molariteit berekenen — Ik kan de molariteit van een oplossing berekenen.
  • Van gram naar mol/L en terug — Ik kan met de molaire massa een massa omrekenen naar molariteit en andersom.

• Reactiesnelheid: factoren en meten

  Chemische processen
  • Reactiesnelheid meten — Ik kan uitleggen hoe je een reactiesnelheid kunt meten.
  • Factoren die de reactiesnelheid beïnvloeden — Ik kan uitleggen hoe temperatuur, concentratie, verdelingsgraad en katalysator de snelheid beïnvloeden.
  • De botsingstheorie — Ik kan met de botsingstheorie uitleggen waarom deze factoren de snelheid beïnvloeden.

• Redox: oxidatie en reductie

  Chemische processen
  • Oxidatie en reductie herkennen — Ik kan oxidatie en reductie herkennen aan elektronenoverdracht.
  • Halfreacties opstellen — Ik kan een eenvoudige halfreactie voor oxidatie of reductie opschrijven.
  • Redoxreacties herkennen in voorbeelden — Ik kan bij een voorbeeld aangeven welke stof wordt geoxideerd en welke gereduceerd.

• Titraties

  Chemische processen
  • Wat is een titratie? — Ik kan uitleggen wat een titratie is en waarvoor je die gebruikt.
  • Rekenen met titratiegegevens — Ik kan met titratiegegevens de onbekende molariteit berekenen.
  • De titratiecurve lezen — Ik kan een titratiecurve (pH tegen toegevoegd volume) globaal beschrijven.

• Een experiment opzetten

  Ontwerpen en experimenten
  • Eén ding tegelijk veranderen — Ik kan uitleggen waarom je in een experiment maar één variabele tegelijk verandert.
  • Een veilige opzet kiezen — Ik kan bij een proefopzet de risico's benoemen en een veiliger alternatief kiezen.
  • Wat je meting wel en niet zegt — Ik kan uitleggen waarom een conclusie niet verder mag reiken dan de meting toelaat.

Zes opgaven uit scheikunde op de havo

Dit zijn opgaven uit de leerlijn zelf; in de app staan er nog 227. Probeer hem eerst, klap dan het antwoord open.

1. Wat is een ion?

   • Een neutraal atoom
   • Een atoom of molecuul met een lading, door verlies of opname van elektronen
   • Een soort molecuul zonder lading
   • Een proton
   Antwoord

   Een atoom of molecuul met een lading, door verlies of opname van elektronen — Een ion ontstaat als een atoom elektronen verliest (positief, kation) of opneemt (negatief, anion).

2. Een oplossing met pH 3 is...

   • sterk basisch
   • zuur
   • neutraal
   • onmogelijk
   Antwoord

   zuur — pH-waarden onder 7 horen bij zure oplossingen; hoe lager, hoe zuurder.

3. Wat is de algemene formule voor een alkaan met n koolstofatomen?

   • CnH2n
   • CnH2n+2
   • CnH2n-2
   • CnHn
   Antwoord

   CnH2n+2 — Alkanen zijn verzadigde koolwaterstoffen met de algemene formule CnH2n+2.

4. Maak kloppend: __ H₂ + O₂ → __ H₂O

   • 1 en 1
   • 2 en 2
   • 2 en 1
   • 1 en 2
   Antwoord

   2 en 2 — 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O. Links 4 H en 2 O, rechts 4 H en 2 O. Atomen verdwijnen nooit.

5. Wat is een mol?

   • Een mol is 1 gram van een stof
   • Een mol is een vaste hoeveelheid deeltjes: 6,02 × 10²³ stuks (getal van Avogadro)
   • Een mol is een soort molecuul
   • Een mol is altijd 1 liter
   Antwoord

   Een mol is een vaste hoeveelheid deeltjes: 6,02 × 10²³ stuks (getal van Avogadro) — Een mol is een telbaarheid, net als 'een dozijn' 12 stuks is: 1 mol komt overeen met 6,02 × 10²³ deeltjes.

6. 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O. Hoeveel mol water ontstaat uit 6 mol waterstof?

   Antwoord

   6 — De verhouding H₂ : H₂O is 2 : 2, dus 1 : 1. Uit 6 mol H₂ komt 6 mol H₂O.

Hoe oefen je dit in Schoolschrift?

1. Volg de lessen per leerdoel

   Elk hoofdstuk bestaat uit zes lessen: één per leerdoel, twee gemengde lessen en een hoofdstuktoets. Voor elk nieuw leerdoel legt de coach eerst uit wat je gaat leren en doet één opgave helemaal voor.

2. Haal de hoofdstuktoets

   Het volgende hoofdstuk gaat open zodra de hoofdstuktoets met minstens 80% gehaald is; wie de stof al kent, kan met één toets vooruitspringen.

3. Blijf herhalen

   Herhaling loopt per leerdoel en blijft binnen dit vak en binnen stof die al langs is gekomen.

Begin met scheikunde

Scheikunde in andere leerjaren