Natuurkunde oefenen op het vwo

Wat leer je bij natuurkunde op het vwo?

• Meetonzekerheid en significante cijfers

  Vaardigheden
  • Absolute en relatieve meetfout onderscheiden — Ik kan het verschil tussen absolute en relatieve (procentuele) meetfout uitleggen en berekenen.
  • Foutvoortplanting bij optellen van metingen toepassen — Ik kan de totale onzekerheid berekenen als je twee gemeten waarden bij elkaar optelt.
  • Meetonzekerheid correct rapporteren in een conclusie — Ik kan uitleggen waarom een natuurkundig resultaat altijd met de juiste onzekerheid gerapporteerd moet worden.

• Impuls en behoud van impuls

  Beweging en kracht
  • Impuls — Ik kan de impuls berekenen met p = m × v.
  • Behoud van impuls — Ik kan uitleggen waarom de totale impuls bij een botsing behouden blijft.
  • Rekenen aan botsingen — Ik kan de snelheid na een botsing berekenen met behoud van impuls.

• Cirkelbeweging en middelpuntzoekende kracht

  Beweging en kracht
  • Cirkelbeweging als versnelde beweging herkennen — Ik kan uitleggen dat een voorwerp in een cirkelbaan versnelt, ook al blijft de snelheid constant, omdat de richting verandert.
  • De middelpuntzoekende kracht berekenen — Ik kan de middelpuntzoekende kracht berekenen met F = m × v² / r.
  • Toepassingen van middelpuntzoekende kracht herkennen — Ik kan benoemen welke kracht in een concrete situatie als middelpuntzoekende kracht optreedt.

• Gravitatiewet en baansnelheid

  Beweging en kracht
  • De algemene gravitatiewet van Newton beschrijven — Ik kan de gravitatiewet F = G × m1 × m2 / r² benoemen en de betekenis van elke term uitleggen.
  • De evenredigheid met massa in de gravitatiewet toepassen — Ik kan berekenen hoe de zwaartekracht verandert als een van de massa's verandert.
  • Een geostationaire baan verklaren — Ik kan uitleggen wat een geostationaire baan is en waarom die precies 24 uur duurt.

• Arbeid, energie en behoud van energie

  Beweging en kracht
  • Behoud van energie toepassen bij een valbeweging — Ik kan de snelheid van een vallend voorwerp berekenen met behoud van energie: zwaarte-energie verandert volledig in bewegingsenergie.
  • De arbeid-energiestelling toepassen — Ik kan uitleggen dat de netto verrichte arbeid op een voorwerp gelijk is aan de verandering van zijn bewegingsenergie.
  • Energieverlies door wrijving in een systeem beschrijven — Ik kan uitleggen dat mechanische energie (E_p + E_k) niet behouden blijft als er wrijving optreedt, doordat een deel wordt omgezet in warmte.

• Interferentie en staande golven

  Trillingen, geluid en licht
  • Constructieve en destructieve interferentie onderscheiden — Ik kan uitleggen wat er gebeurt als twee golven elkaar versterken (constructief) of uitdoven (destructief).
  • Golflengtes van een staande golf op een snaar berekenen — Ik kan de golflengte van de boventonen op een snaar berekenen met λ = 2L / n.
  • Resonantie als versterkte trilling bij de eigenfrequentie uitleggen — Ik kan uitleggen dat een systeem het sterkst gaat trillen als het met zijn eigen (resonantie)frequentie wordt aangestoten.

• Harmonische trilling

  Trillingen, geluid en licht
  • Een harmonische trilling herkennen — Ik kan uitleggen dat een harmonische trilling een regelmatige, heen-en-weer gaande beweging is met een vaste amplitude en periode.
  • Trillingstijd en frequentie met elkaar in verband brengen — Ik kan de trillingstijd berekenen als ik de frequentie ken, met T = 1 / f.
  • Energieomzetting tijdens een harmonische trilling beschrijven — Ik kan uitleggen dat bij een trillende veer de energie steeds heen en weer gaat tussen kinetische en potentiële (veer)energie.

• Elektromagnetisme

  Elektriciteit
  • Magneetveld — Ik kan het magneetveld rond een magneet en een stroomvoerende draad beschrijven.
  • Elektromagnetische inductie — Ik kan uitleggen hoe een veranderend magneetveld een spanning opwekt.
  • Lorentzkracht — Ik kan de lorentzkracht berekenen met F = B × I × l.

• Wisselspanning en transformator

  Elektriciteit
  • Wisselspanning onderscheiden van gelijkspanning — Ik kan uitleggen dat wisselspanning van richting (polariteit) verandert, in tegenstelling tot gelijkspanning.
  • De spanning bij een transformator berekenen — Ik kan de secundaire spanning berekenen met U1 / U2 = N1 / N2.
  • Het nut van transformatoren bij energietransport uitleggen — Ik kan uitleggen waarom elektriciteit over lange afstand bij hoge spanning wordt getransporteerd.

• Kernenergie: splijting en fusie

  Straling en kernfysica
  • Kernsplijting als energiebron beschrijven — Ik kan uitleggen dat bij kernsplijting een zware atoomkern uiteenvalt in kleinere kernen, waarbij energie vrijkomt.
  • Kernfusie als energiebron beschrijven — Ik kan uitleggen dat bij kernfusie twee lichte kernen samensmelten tot een zwaardere kern, waarbij energie vrijkomt.
  • Het verband tussen massa en energie bij kernreacties uitleggen — Ik kan uitleggen dat bij kernreacties een klein beetje massa wordt omgezet in een grote hoeveelheid energie.

Hoe oefen je dit in Schoolschrift?

Elk hoofdstuk bestaat uit zes lessen: één per leerdoel, twee gemengde lessen en een hoofdstuktoets. Voor elk nieuw leerdoel legt de coach eerst uit wat je gaat leren en doet één opgave helemaal voor. Het volgende hoofdstuk gaat open zodra de hoofdstuktoets met minstens 80% gehaald is; wie de stof al kent, kan met één toets vooruitspringen. Herhaling loopt per leerdoel en blijft binnen dit vak en binnen stof die al langs is gekomen.

Begin met natuurkunde

Natuurkunde in andere leerjaren