Kinderrechten oefenen op de havo

Wat leer je bij kinderrechten op de havo?

• Wat zijn rechten?

  Wat zijn rechten? · havo
  • Rangorde: verdrag, Grondwet, wet en schoolregel — Ik kan uitleggen hoe verdrag, Grondwet, wet en schoolregel zich tot elkaar verhouden en waarom een schoolregel niet in strijd mag zijn met de wet of een grondrecht.
  • Twee belangen afwegen — Ik kan bij een botsing tussen orde op school en een grondrecht beide belangen benoemen en mijn keuze motiveren.

• Jouw basisrechten

  Jouw basisrechten · havo
  • Rechten kosten geld en keuzes — Ik kan uitleggen waarom het waarmaken van kinderrechten om geld en om keuzes vraagt.
  • Twee belangen die allebei kloppen — Ik kan een botsing tussen het belang van het kind en een ander legitiem belang afwegen en mijn keuze motiveren.

• Gelijke behandeling

  Gelijke behandeling · havo
  • Direct en indirect onderscheid — Ik kan direct en indirect onderscheid uit elkaar houden en herkennen wanneer een neutrale regel vooral een groep raakt.
  • Wanneer verschil maken toch mag — Ik kan beoordelen of verschil maken te rechtvaardigen is met de vragen: is het doel legitiem, is het middel geschikt en is het noodzakelijk?

• Recht op een mening

  Recht op een mening · havo
  • Gehoord worden bij besluiten — Ik kan uitleggen wat het recht om gehoord te worden inhoudt en waarom meewegen iets anders is dan meebeslissen.
  • Vrije mening tegenover eer en goede naam — Ik kan een uitspraak over een ander afwegen tegen het belang van diens eer en goede naam en mijn keuze motiveren.

• Privacy

  Privacy · havo
  • De kern van de privacyregels — Ik kan uitleggen welke gegevens iemand mag verwerken, waarvoor, en welke rechten ik daarbij heb.
  • Mag de school telefoons doorzoeken? — Ik kan bij een ingrijpende schoolmaatregel beoordelen of hij noodzakelijk is en niet verder gaat dan nodig.

• Veilig thuis

  Veilig thuis · havo
  • Waarom professionals volgens een vast stappenplan werken — Ik kan uitleggen waarom professionals zoals leraren een vast stappenplan (de meldcode) volgen voordat ze een vermoeden melden.
  • Vertrouwelijkheid en veiligheid tegen elkaar afwegen — Ik kan uitleggen waarom Veilig Thuis eerst anoniem advies aanbiedt, en wanneer dat overgaat in een melding met gegevens.

• Rechten op school

  Rechten op school · havo
  • Inspraak en sociale veiligheid — Ik kan uitleggen hoe leerlingen formeel meepraten op school en hoe de school de veiligheidsbeleving volgt.
  • Zorgplicht en belangenafweging — Ik kan de zorgplicht passend onderwijs toepassen en twee legitieme belangen tegen elkaar afwegen.

• Online rechten

  Online rechten · havo
  • Wanneer online gedrag strafbaar kan worden — Ik kan beoordelen wanneer online gedrag onder een strafbepaling kan vallen en wat dat betekent voor wie het doet.
  • Ingrijpen of vrijheid van meningsuiting — Ik kan de belangen afwegen als een platform inhoud verwijdert, en mijn keuze motiveren.

• Politie en justitie

  Politie en justitie · havo
  • Waarom een aparte aanpak voor jongeren — Ik kan uitleggen waarom het jeugdstrafrecht en Halt anders omgaan met jongeren dan het strafrecht voor volwassenen.
  • De rol van een vertrouwde volwassene naast de advocaat — Ik kan het verschil uitleggen tussen de rol van een advocaat en die van een zelfgekozen vertrouwenspersoon bij een verhoor.

• Werk en geld

  Werk en geld · havo
  • Rooster, loon en stage beoordelen — Ik kan beoordelen of een rooster binnen de regels past, of een uurloon bij een leeftijd hoort en of iets een stage of gewoon werk is.
  • Waarom aparte regels voor jongeren — Ik kan uitleggen welke twee belangen achter de jongerenregels botsen en ik kan onderbouwen hoe ik ze tegen elkaar afweeg.

• Zorg en toestemming

  Zorg en toestemming · havo
  • Waarom de wet het zo heeft geregeld — Ik kan uitleggen waarom de wet drie verschillende leeftijdsfasen kent voor toestemming bij een medische behandeling.
  • Waarom toestemming voor een behandeling en inzage in het dossier samenhangen — Ik kan het verband uitleggen tussen wie toestemming geeft voor een behandeling en wie het dossier mag inzien.

• Ouders en gezag

  Ouders en gezag · havo
  • Waarom een ouderschapsplan verplicht is — Ik kan uitleggen waarom de wet bij een scheiding met gezamenlijk gezag een ouderschapsplan verplicht stelt en wat erin moet staan.
  • Waarom de rechter het kind apart hoort — Ik kan uitleggen waarom een rechter een kind van 12 jaar of ouder apart hoort bij een zaak over gezag.

• Je recht halen

  Je recht halen · havo
  • Waarom er een klachtweg naast de rechter bestaat — Ik kan uitleggen waarom een klachtenregeling en de Kinderombudsman een aanvullende weg zijn naast een gang naar de rechter.
  • Waarom er speciale rechtshulp voor jongeren bestaat — Ik kan uitleggen waarom er, naast de gewone rechtsbijstand, een aparte, gratis rechtswinkel voor kinderen en jongeren bestaat.

• Internationale kinderrechten

  Internationale kinderrechten · havo
  • Waarom er naast het overheidsrapport ook een ngo-rapport is — Ik kan uitleggen waarom het Kinderrechtencomité naast het officiële overheidsrapport ook een rapport van kinderrechtenorganisaties gebruikt.
  • Waarom ratificeren niet hetzelfde is als naleven — Ik kan uitleggen waarom bijna-wereldwijde ratificatie van het IVRK niet betekent dat kinderrechten overal even goed worden nageleefd.

• Botsende grondrechten

  Botsende grondrechten · havo
  • Waarom 'redelijk belang' geen vaste regel is — Ik kan uitleggen waarom de wet het begrip 'redelijk belang' niet vastlegt, maar aan de rechter overlaat.
  • Het toetsingskader toepassen op een botsing — Ik kan het proportionaliteits- en subsidiariteitstoetsingskader toepassen op een botsing tussen twee rechten.

• Rechtspraak analyseren

  Rechtspraak analyseren · havo
  • Waarom een rechter zijn vonnis moet motiveren — Ik kan uitleggen waarom een rechter verplicht is zijn vonnis te motiveren.
  • De vaste opbouw van een uitspraak — Ik kan de vaste onderdelen van een uitspraak benoemen: de feiten, de rechtsvraag, de overweging en het oordeel.

Zes opgaven uit kinderrechten op de havo

Dit zijn opgaven uit de leerlijn zelf; in de app staan er nog 189. Probeer hem eerst, klap dan het antwoord open.

1. Waarom mag een schoolregel niet in strijd zijn met een grondrecht?

   • Omdat een schoolregel lager staat in de rangorde en dus binnen de hogere regels moet blijven
   • Omdat schoolregels nooit bindend zijn voor leerlingen
   • Omdat alleen leerlingen zelf regels over school mogen maken
   • Omdat de Grondwet het maken van schoolregels verbiedt
   Antwoord

   Omdat een schoolregel lager staat in de rangorde en dus binnen de hogere regels moet blijven — De rangorde is de reden: lager blijft binnen hoger. Schoolregels zijn dus wél bindend, maar alleen voor zover ze binnen de wet en de grondrechten blijven.

2. Wat betekent het dat de overheid kinderrechten in de ruimst mogelijke mate moet waarborgen?

   • Zij moet er zo veel mogelijk aan doen met de middelen die beschikbaar zijn
   • Zij mag zelf kiezen of zij er iets aan doet
   • Elk kind krijgt altijd meteen alles wat het vraagt
   • Alleen rechten die niets kosten hoeven te worden geregeld
   Antwoord

   Zij moet er zo veel mogelijk aan doen met de middelen die beschikbaar zijn — Het is een inspanning die zo ver gaat als de middelen reiken, geen vrijblijvende keuze en ook geen belofte dat alles meteen kan.

3. Wat is indirect onderscheid?

   • Een regel die een kenmerk zoals geloof of geslacht met zoveel woorden noemt
   • Een regel die neutraal klinkt maar in de praktijk vooral een bepaalde groep raakt
   • Een regel die niet is opgeschreven
   • Een regel die alleen voor de overheid geldt
   Antwoord

   Een regel die neutraal klinkt maar in de praktijk vooral een bepaalde groep raakt — Bij indirect onderscheid zit het kenmerk niet in de tekst van de regel, maar in het effect ervan. De eerste optie beschrijft juist direct onderscheid.

4. Wat houdt het recht om gehoord te worden bij een besluit dat jou raakt in?

   • Dat jouw mening de doorslag geeft
   • Dat je je mening kunt geven en die wordt meegewogen
   • Dat de beslisser jouw toestemming nodig heeft
   • Dat je het besluit kunt tegenhouden
   Antwoord

   Dat je je mening kunt geven en die wordt meegewogen — Het recht gaat over je mening kunnen geven en die serieus laten meewegen. Doorslag geven of toestemming verlenen zou meebeslissen zijn, en dat is iets anders.

5. Binnen welke termijn moet een organisatie in ieder geval reageren op je verzoek om inzage?

   Antwoord

   een maand — De reactie moet onverwijld komen en in ieder geval binnen één maand. Bij ingewikkelde verzoeken kan die termijn worden verlengd, maar dat moet dan binnen die maand worden gemeld.

6. Wat beschrijft de meldcode het beste?

   • Een meldplicht: bij twijfel moet een professional altijd meteen melden
   • Een stappenplan waarin professionals eerst overleggen en afwegen voordat ze besluiten
   • Een verbod voor scholen om iets te melden zonder toestemming van ouders
   • Een regeling die alleen voor de politie geldt
   Antwoord

   Een stappenplan waarin professionals eerst overleggen en afwegen voordat ze besluiten — De meldcode is een stappenplan met een afwegingskader — geen automatische meldplicht. Professionals overleggen en wegen eerst af.

Hoe oefen je dit in Schoolschrift?

1. Volg de lessen per leerdoel

   Elk hoofdstuk bestaat uit zes lessen: één per leerdoel, twee gemengde lessen en een hoofdstuktoets. Voor elk nieuw leerdoel legt de coach eerst uit wat je gaat leren en doet één opgave helemaal voor.

2. Haal de hoofdstuktoets

   Het volgende hoofdstuk gaat open zodra de hoofdstuktoets met minstens 80% gehaald is; wie de stof al kent, kan met één toets vooruitspringen.

3. Blijf herhalen

   Herhaling loopt per leerdoel en blijft binnen dit vak en binnen stof die al langs is gekomen.

Begin met kinderrechten

Kinderrechten in andere leerjaren